Mag een Vrouw Onderwijzen

Deel 1 - Fundament: Schepping, positie van de vrouw en de schijnbare bezwaren 

Genesis 2:18 in de grondtekst

In Genesis 2:18 lezen we: "Ook zei de HEERE God: Het is niet goed dat de mens alleen is; Ik zal een hulp voor hem maken als iemand tegenover hem."

Het Hebreeuwse "ezèr kènegdô" (עֵזֶר כְּנֶגְדּוֹ) betekent geen onderdanig hulpje. Hetzelfde woord wordt gebruikt voor de Eeuwige zelf, onder andere in Psalm 121:2: "Mijn hulp is van de HEERE." De vrouw is niet onder of achter de man geplaatst, maar tegenover hem.

Omdat wij altijd lezen met een culturele of theologische bril, moeten we alert blijven op de effecten van onze achtergrond. Een geschiedenis van achterstelling van vrouwen mag ons niet verhinderen om de Schrift zelf objectief te laten spreken.

2. Bijbelse positie van de vrouw

Handelingen 8:12 benadrukt dat zowel mannen als vrouwen zich lieten dopen. De tussenmuur (mechitza) die vrouwen en mannen scheidde is door Christus weggebroken (Efeziërs 2:14). Daarom geldt Galaten 3:26-29: in Hem is geen mannelijk en vrouwelijk; beiden ontvangen de positie van zoon.

Het onderscheid tussen broeders en zusters vervaagt in het Grieks, waar adelphoi vaak een gemengde groep aanduidt, net zoals wij zeggen: "Kom op jongens."

3. Drie schijnbaar bezwarende tekstgedeelten

A. 1 Corinthiërs 11:2-16 – De hoofdtooi van de vrouw

Christus is het hoofd van de man; de man is het hoofd van zijn eigen vrouw, niet van vrouwen in het algemeen. De vrouw is de heerlijkheid van de man; samen zijn zij beeld van God.

Conclusie:

Het hoofd-zijn van de man geldt uitsluitend binnen het huwelijksverbond.

B. 1 Corinthiërs 14:34-36 – Het spreekverbod

Wanneer dit letterlijk wordt toegepast, zou een vrouw niet mogen bidden, profeteren, in tongen spreken of weerleggen. Maar 1 Corinthiërs 11 en 14 tonen duidelijk dat vrouwen dit wél deden.

Paulus beantwoordt vragen van de gemeente (1 Corinthiërs 7:1) en verwijst naar de wet, namelijk Genesis 2:18, die spreekt over de verhouding binnen het huwelijk. Het gaat om vrouwen die vanaf de vrouwenafscheiding (mechitza) door de samenkomst heen riepen naar hun mannen.

De opmerking "het staat lelijk voor een vrouw" is cultureel bepaald.

Het gebruikte woord lalein betekent oorspronkelijk babbelen of kwetteren. Het gaat dus om verstoring, niet om het houden van onderwijs.

Conclusie:

Het betreft geen verbod op onderwijzen, maar een correctie van wanorde tijdens de samenkomst.

C. 1 Timotheüs 2:11-15 – Het leerverbod

Hier gaat het om onderricht in combinatie met gezag uitoefenen over "andros", wat ook vertaald kan worden met "haar man". De context wijst op situaties waarin vrouwen zich onafhankelijk en autoritair opstelden (authenteoo), mede beïnvloed door de Dianacultus.

Conclusie:

Het gaat om vrouwen die een positie opeisen die binnen het huwelijk niet de hunne is, niet om een algemeen verbod op onderwijs.

Deel 2 - Breder Bijbels getuigenis: vrouwen met onderwijs- en profetische rollen

Het tweede deel brengt de vele Bijbelse getuigenissen naar voren van vrouwen die onderwijs gaven, profeteerden of in geestelijk leiderschap stonden. Deze gegevens zijn noodzakelijk om een evenwichtig en Schriftgetrouw beeld te vormen.

4. Bijbelverzen over vrouwen en onderricht

A. Vrouwen die onderricht geven

Titus 2:3 – oudere vrouwen moeten onderricht geven.

Spreuken 6:20 – het onderwijs van de moeder.

Spreuken 31:26 – "vriendelijke onderwijzing ligt op haar tong."

B. Profetessen

Profetie is een gezaghebbende taak.

Mirjam was profetes; haar fout lag niet in haar rol, maar in haar opstand.

Vier dochters van Filippus profeteerden (Handelingen 21:9).

In de laatste dagen zullen dochters profeteren (Handelingen 2:17).

5. Uitblinkende vrouwen

A. Debora - Rechter van Israël, met gezag over mannen. Geen veroordeling vanuit de Schrift.

B. Hulda - Door de priester Hilkia geraadpleegd; raadpleging houdt onderwijs in.

C. Abigaïl - Door wijs onderwijs weerhield zij vierhonderd mannen en David van bloedvergieten. David prijst haar wijsheid en onderwijs.

6. Vrouwen in Paulus' bediening

Euodia en Syntyche hebben mede gestreden in de prediking (Filippenzen 4:2-3).

Febe wordt diakones genoemd (Romeinen 16:1).

Priscilla onderwees samen met haar man Apollos (Handelingen 18:26).

Junia wordt gerekend tot de apostelen (Romeinen 16:7).Ook de boeken Ester en Ruth getuigen van geestelijke invloed van vrouwen.

Deel 3 - Theologische conclusies, onderdanigheid en priesterschap

Het derde deel brengt alle lijnen samen: de balans tussen Bijbels gezag, onderdanigheid binnen het huwelijk en de brede ruimte die de Schrift geeft aan vrouwen met geestelijke gaven. We sluiten af met aanvullende reflecties over priesterschap en de rol van vrouwen in de tempel.

7. Conclusie: Mag een vrouw onderwijzen?

Binnen een patriarchale cultuur vinden we tal van vrouwen met een leidende rol: Debora, Priscilla, Junia, Febe, de profetessen, enz.

Binnen het huwelijk is de man het hoofd van de vrouw. Buiten het huwelijk geldt dit niet.

Onderwijs in de gemeente is geen kwestie van geslacht, maar van: roeping, inhoudelijke betrouwbaarheid , overeenstemming met het Woord van God.

Zoals de gemeente van Berea worden wij geroepen om te toetsen wat gezegd wordt.

8. Onderdanigheid

Onderdanigheid is geen slavernij, maar vrijwillige ordening.

Het Griekse hupotasso betekent onder ordening plaatsen.

Efeziërs 5:21 leert dat wederzijdse onderdanigheid de basis vormt van alle gemeentelijke relaties.

9. Waarom priesterdienst mannelijk?

De taak van de priesters was fysiek zwaar, vergelijkbaar met het slagersvak. Daarnaast waren er misstanden in heidense tempels waarbij vrouwen in tempelprostitutie dienden. Deze factoren verklaren het mannelijke priesterschap eerder cultureel en praktisch dan theologisch.

10. Hanna in de tempel

Hanna, een profetes van hoge leeftijd, diende God onafgebroken in de tempel en gaf onderwijs over de Messias (Lucas 2:36-38). Zij corrigeerde en onderwees hen die verlossing verwachtten.

Eindconclusie

De Schrift geeft vrouwen ruime geestelijke ruimte:

zij profeteren, zij onderwijzen, zij bidden, zij dienen, zij leiden in bijzondere situaties.

De restricties die soms genoemd worden, hebben steeds betrekking op: orde in de samenkomst, verstoring door kwetterend spreken, of de verhouding binnen het huwelijk.

Er is geen Bijbels verbod op vrouwen die onderwijs geven in de gemeente. De vraag is niet of een vrouw mag spreken, maar of de boodschap Schriftgetrouw is.

Gerard Wijtsma

Even voorstellen, Gerard Wijtsma

Jarenlang ben ik docent geweest in het speciaal onderwijs voor kinderen met leer- en gedragsproblemen. Later werd ik zorgcoördinator aan een grote scholengemeenschap voor VO en coördinator van een samenwerkingsverband voor VO. Ik geniet nu enkele jaren van mijn pensioen. Naast mijn betaalde werk ben ik al heel lang voorganger. Op dit moment van de Messiaanse Gemeente Mayaan Yeshua in Drachten. Ik kom uit een Nederlands Hervormd nest met sinds de jaren '60 invloeden vanuit de Pinksterbeweging, waar ik jaren oudste was. C.a. 34 jaar geleden ontdekten we de Sjabbat en vandaar uit werden onze ogen geopend voor nog veel meer parels uit het Woord van God. Ik ben een leraar en dus ik geef onderwijs. Verwondering over Gods Woord en zijn daden (de natuur) zijn voor mij van groot belang. Bovendien leidt het liefhebben van Gods Woord tot begrip voor zijn plannen en liefde voor zijn volk Israël.

https://www.youtube.com/@gerardwijtsma3753

https://www.mayaan.nl/index.php/over-ons/even-voorstellen

www.youtube.com/channel/UC0bgpolFeqczI6qaZwQOdGg