Deel 1 - Heilig in de Tijd

De Sabbath door de Bijbel heen

Inleiding

Eigenlijk wilde ik geen studie wijden aan dit onderwerp. Voor mij is het klip-en-klaar, het staat gewoon in de Bijbel, door God Zelf ingesteld in Genesis en door Hem ingeschreven in de stenen tafelen, en op de nieuwe aarde zullen we de Sabbath vieren. Hoe helder wil je het hebben?

En er is genoeg informatie over te vinden. Dit is één van de onderwerpen in de Bijbel waar zoveel over geschreven is, dat hoef ik niet ook nog te doen.

Waarom begin je er dan aan? Ik had een gesprek over geloof en deze gelovigen geloven niet in de Sabbath. Zij stuurden mij hun overtuiging en ja, ik wil hun mijn overtuiging sturen. Dat gaat lastig als je die niet op papier hebt staan. Waarschijnlijk kan ik ergens wel iets vinden wat ik kan sturen, maar nu wil ik het zelf onderzoeken en opschrijven.

De basis: Genesis 2:3

God stelde de Sabbath in in Genesis. Er waren nog maar twee mensen en de Sabbath werd aan Adam en Eva gegeven. Dus niet aan landen, volken of kerkstromingen.

"En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al Zijn werk, dat God schiep door het te maken."

En God zegende… "Zegen" betekent in de Bijbel niet iets van: ik wens je veel goeds. Zegenen drukt iets uit. Als God ons zegent, dan betekent het dat Hij dichtbij ons is. "De HEERE zegene u en behoede u..." (Numeri 6:24-26).

Het Hebreeuwse woord voor zegenen is ook verwant aan buigen of knielen. Je zou het zo kunnen zien: een vader die door de knieën gaat om op ooghoogte te komen met zijn kind. Ook is het woord zegen in het Hebreeuws verwant aan het woord bron.

God zegende de zevende dag. Dus je zou kunnen zeggen: op de zevende dag is God dichtbij ons en mogen wij putten uit de Bron. Natuurlijk is Hij altijd dichtbij, maar deze dag is als rust aan ons mensen gegeven, zodat we tijd hebben om geestelijk en fysiek uit te rusten.

…de zevende dag… 
Elke dag staat er: toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de eerste tot en met de zesde dag. Behalve bij de zevende dag. Die begint niet en die stopt niet. De rust in God is tijdloos.

…en heiligde die…
Het is de allereerste keer in de Bijbel dat God iets heilig noemt. God zet de dag apart. Heiligen betekent: afgezonderd. God zet de dag apart. Geen voorwerp of een plaats waar we heen moeten. Nee, God zet tijd apart.

Iedereen over de hele wereld kan de Sabbath houden, vieren. Of je nu rijk of arm bent, waar je ook woont, echt iedereen kan de Sabbath heiligen. Het is een gehoorzaamheidsgebod.

De Sabbath begint bij zonsondergang op de zesde dag (vrijdag) en eindigt op de zevende dag bij zonsondergang. Dus echt de hele wereld kan de Sabbath houden. Oké, woon je ergens waar het in de winter heel lang donker is of waar het in de zomer juist heel lang licht is en het niet nacht wordt, dan zul je ergens een tijd moeten stellen voor een begin en een einde. Ik persoonlijk denk niet dat je daarop afgerekend zult worden. Anders heb je, als je daar woont, wel een tijdloze "eeuwige" sabbat; dat is ook niet de bedoeling.

Maar in principe hoeft het voor niemand een belemmering te zijn om deze dag in het teken van Gods rust te stellen.

…want daarop rustte Hij van al Zijn werk.
Was God moe van al het scheppen? Nee. Onze Vader in de hemel wordt niet moe.

Jesaja 40:28 "Weet u het niet? Hebt u het niet gehoord? De eeuwige God, de HEERE, de Schepper van de einden der aarde, wordt niet moe en niet afgemat. Er is geen doorgronding van Zijn inzicht."

God stelde een voorbeeld voor ons. Hij is onze Vader en geeft Zijn kinderen het voorbeeld hoe om te gaan met de Sabbat. Wij moeten geestelijk opgeladen worden; daarvoor hebben we een rustdag. We mogen dan leven uit genade, we hoeven een dag niet te zwoegen. Het is een cadeau van God voor ons.

We mogen in harmonie met onze Schepper leven, een klein voorproefje van wat er komen gaat.

De verdieping: Het getal zeven

Nu we de basis in Genesis hebben bekeken, gaan we wat dieper op de onderwerpen in. Het getal zeven staat in de hele Bijbel symbool voor volmaaktheid, volheid en een eeuwig verbond.

• Denk aan Abraham die zeven ooilammetjes apart zette bij het sluiten van een verbond in Genesis 21:28-30.

• De muren van Jericho: God liet het volk zeven dagen om de stad heen trekken en op de zevende dag maar liefst zeven keer. Toen was de maat van de zonde vol en de muren stortten in.

• De menora in de tempel had zeven armen. Gods licht in de tempel.

• Sprongetje naar Openbaring: zeven gemeenten, zeven zegels, zeven bazuinen en zeven schalen van Gods toorn. Pas als de zevende schaal is uitgegoten, klinkt er vanaf de troon: "Het is geschied!" (Openbaring 16:17).

Er valt nog veel meer over het getal zeven te onderzoeken, maar de rode draad is helder: Gods blauwdruk is verweven met de zevende dag.

De weerlegging: Sabbat in de praktijk

De herhaling in Exodus 20 maakt een einde aan alle twijfel

Nu zullen er oplettende lezers zijn die zeggen: het is dus niet letterlijk. We zijn al in de sabbatsrust. Dus we hoeven die dag niet te houden.

Als God in Genesis had bedoeld dat de Sabbat een vage, voortdurende 'status van het hart' was zonder letterlijke dag, dan zou Hij Zichzelf tegenspreken in de Tien Geboden. In Exodus 20:9-11 trekt God de cirkel namelijk heel strak:

"Zes dagen zult u arbeiden en al uw werk doen, maar de zevende dag is de sabbat van de HEERE, uw God. Dan zult u geen enkel werk doen..."

God koppelt onze fysieke werkweek direct aan Zijn scheppingsweek. Je kunt onmogelijk zes dagen fysiek werken en vervolgens de zevende dag 'spiritueel' vieren terwijl je gewoon doorwerkt. God vraagt hier om een tastbare daad van gehoorzaamheid in de tijd.

Hebreeën 4 bevestigt de wekelijkse Sabbat juist!

Dan wordt vaak Hebreeën aangehaald: daar staat het toch echt, de Sabbat is afgeschaft. Wat ik allereerst dan wel heel bijzonder vind, is dat mensen die zo dicht bij Jezus hebben gestaan, met Jezus de Sabbath gevierd hebben, opeens zouden zeggen: 'Het is niet meer nodig.' Jezus is gestorven en we hebben een nieuw evangelie. Dat zou betekenen dat er opeens een heel ander evangelie is.

Als we Hebreeën 4 goed lezen, zien we dat de schrijver de wekelijkse Sabbat helemaal niet afschaft. In Hebreeën 4:9 staat in onze Nederlandse vertalingen vaak: "Er blijft dus nog een rustoverblijfsel voor het volk van God."

Maar als je naar de Griekse grondtekst kijkt, staat daar het unieke woord Sabbatismos. Dit woord betekent letterlijk: het vieren van een Sabbat, of de Sabbatrust. In de HSV staat: "Er blijft dus nog een sabbatsrust over voor het volk van God," Er staat dus feitelijk: "Er blijft dus een Sabbat-viering over voor het volk van God."

De schrijver van Hebreeën zegt dat we inderdaad een diepe, innerlijke rust in Christus hebben (bevrijd van de slavernij van de zonde), maar dat die innerlijke rust ons juist motiveert om de uiterlijke Sabbat te blijven vieren als een wekelijks herinneringsteken.

Conclusie

Kortom: wij zijn fysieke wezens, gemaakt van stof. Wij kunnen niet in een abstracte, tijdloze dimensie leven. Daarom gaf God ons een wekelijks anker. De wekelijkse Sabbat is een fysiek baken in de tijd waarin wij elke zeven dagen mogen binnenstappen om die tijdloze, hemelse rust van God tastbaar te ervaren.

Het is niet óf innerlijke rust óf de wekelijkse dag. Het is de wekelijkse dag dat wij getuigen van Gods rust. 

Greetje Jansen