Openbaring voor Vrouwen: Van Gesloten naar Leiderschap
Momenteel ben ik bezig met het vraagstuk: mag een vrouw voorganger zijn, mag ze een Bijbelstudie begeleiden? Natuurlijk wil ik hier zelf ook heel goed inzicht in krijgen. Jaren geleden sloeg ik de Bijbel erop na, las de teksten van Paulus en dacht: “Het staat zwart op wit, hoe kunnen kerken vrouwen in het ambt laten gaan als de Bijbel zo duidelijk is?” Die kerken waren in mijn ogen afgeschreven. Dat kon echt niet.
Dat was mijn christelijke kijk op de Bijbel, meegekregen uit huis en kerk. Nu ik de Bijbel meer (en nog te weinig) onderzoek, zie ik dat die christelijke benadering niet altijd de beste is. Het Oude - of Eerste Testament had afgedaan; dat was voor Joden, niet voor ons. Dus ook niet belangrijk om te bestuderen, en al die wetten en regels? Tja, die begrijpen we nu wel een beetje, maar ze gelden niet voor ons. Nee, de beste manier om de Bijbel te lezen was alleen het Nieuwe Testament, daar één tekst uithalen, die in de lengte en breedte bestuderen, en wat daaruit kwam, was de waarheid. In steen gehouwen, onveranderlijk.
En het boek Openbaring? Lees goed: het heet niet Het boek Potdicht of Ontoegankelijk, maar Openbaring, wat letterlijk onthulling betekent. Dat bleef gesloten. Veel te moeilijk, niet te begrijpen; het moet dicht blijven tot de eindtijd. Daarom heet het ook Openbaring…
Inmiddels ben ik wat ouder en zie ik de dingen anders, meer met een Joodse blik. De hele Bijbel is namelijk grotendeels geschreven door Joden of mensen die sterk verbonden waren met Israël. Welke Bijbel hadden zij om te lezen? Alleen het Eerste - of Oude Testament. Dus wat lazen en bestudeerden zij? Het eerste deel van de Bijbel. Zij hadden de evangeliën en de brieven van Paulus nog niet. Wat moeten wij dan bestuderen? Juist, het Eerste Testament. Toen dat bij mij doordrong, ging ik de Bijbel heel anders bekijken. Als ik nu iets wil weten, zoek en lees ik eerst in het Eerste Testament.
En wat zegt het Eerste Testament over de vrouw? Voor de zondeval zet God in de schepping man en vrouw gelijkwaardig neer; ze hebben een gedeelde roeping en onderlinge ondersteuning. Na de zondeval lezen we: “Hij zal over u heersen” (Genesis 3:16). Dit is geen gebod, maar een gevolg van de zonde. Door de zondeval zijn er structuren in de wereld ontstaan die God niet wilde, maar wel voorzag.
Toch laat God in het Eerste Testament zien dat Hij vrouwen op leiderschapsposities zet. Neem Debora: zij was profetes en richter. Miriam: profetes en leidster. Hulda: profetes. Abigail corrigeert zelfs koning David. In Spreuken 31 lezen we over de “deugdelijke vrouw”: economisch zelfstandig, ondernemend, wijs en geestelijk invloedrijk in gezin en gemeenschap.
Na de zondeval is er gebrokenheid in de schepping, maar altijd zien we Gods hand, Zijn leiding. Ook door vrouwen die instrumenten van Gods openbaring en verlossing zijn, zoals Sara, de moeder van Samuel, Ruth en Esther. God gebruikt hen om Zijn doelen te bereiken; het is aan vrouwen om Zijn wil te doen.
Wanneer de Schrift opengaat, valt op dat God geen gesloten Boek achterlaat voor vrouwen, maar juist een weg opent. Van Genesis tot Openbaring zien we hoe Hij vrouwen inzet om Zijn plannen te ontvouwen, Zijn volk te leiden en Zijn openbaring zichtbaar te maken. Wat door mensen vaak gesloten is gehouden, opent Hij door Zijn Woord: vrouwen die luisteren, geloven en handelen worden door Hem zelf tot zegen gesteld.
Daarom is het goed om opnieuw te kijken, opnieuw te onderzoeken, opnieuw te vragen: wat zegt God werkelijk? Geen traditie en cultuur, maar de hele Bijbel. En wie de Bijbel helemaal leest, zal ontdekken dat de weg naar leiderschap niet begint bij menselijke toestemming, maar bij goddelijke roeping.
Greetje Jansen
P.S
Deze overdenking is slechts een aanzet. Voor wie dieper wil graven in de positie van de vrouw in de Bijbel, haar roeping en de teksten die vaak als ingewikkeld worden ervaren, verwijs ik graag naar de uitgebreide studies op mijn website. Daar wordt dit onderwerp verder uitgewerkt, tekst voor tekst en vanuit het geheel van de Schrift. Ook op het tabblad “Gastschrijvers” vindt u een mooie uitleg over “Mag een vrouw onderwijs geven?” van Gerard Wijtsma.