Inleiding: Een spanningsveld dat vaak verkeerd wordt uitgelegd.
Weinig onderwerpen hebben in de kerk zoveel verwarring veroorzaakt als de wet van God. Voor sommigen is de wet iets uit het verleden, iets dat bij het Oude Testament hoort. Voor anderen is zij een zware last, verbonden met schuld en onvrijheid. En Jezus? Die wordt dan vaak gezien als Degene die de wet “opruimde” om plaats te maken voor genade.
Maar dit beeld houdt geen stand wanneer we de evangeliën zorgvuldig lezen. Jezus sprak met groot respect over Gods wet en Hij ging er dieper mee om dan wie ook vóór Hem. Wie Jezus werkelijk wil volgen, kan niet om dit thema heen.
De vraag is dus niet: heeft Jezus de wet afgeschaft?
Maar: wat deed Jezus werkelijk met de wet en waarom?
1. Jezus’ eigen woorden: geen afschaffing.
Jezus is opmerkelijk duidelijk:
‘Denk niet dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen; Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen.’ Matteüs 5:17
Hier zet Jezus meteen een grens. Hij corrigeert een mogelijke misvatting nog vóór die ontstaat. Zijn komst staat niet tegenover Gods wet, maar in lijn ermee.
“Vervullen” betekent hier niet: overbodig maken, maar:
-tot hun volle betekenis brengen.
-laten zien wat God werkelijk bedoelde.
-de wet uitleven in volmaakte gehoorzaamheid.
2. De wet als openbaring van Gods karakter.
In de Bijbel is de wet nooit bedoeld als een willekeurige verzameling regels. Zij weerspiegelt wie God is: rechtvaardig, heilig, trouw en liefdevol.
‘De wet van de HEER is volmaakt, zij geeft nieuwe kracht.’
Psalm 19:8
Jezus leefde deze wet niet alleen na, Hij belichaamde haar. In Hem zien we hoe gehoorzaamheid eruitziet wanneer zij voortkomt uit liefde en vertrouwen, niet uit angst of zelfrechtvaardiging.
3. De Bergrede: verdieping tot op het hart.
In de Bergrede laat Jezus zien hoe diep de wet werkelijk reikt:
‘U hebt gehoord dat gezegd is… maar Ik zeg u…’
(Matteüs 5, meerdere verzen)
Hij verlegt de focus:
-van uiterlijk gedrag naar innerlijke gezindheid
-van daden naar motieven
-van minimale gehoorzaamheid naar hartstoewijding.
Woede wordt serieus genomen als wortel van moord.
Begeerte als begin van overspel.
Jezus maakt de wet niet zwaarder, maar eerlijker. Hij haalt haar uit het domein van schijnvroomheid en plaatst haar in het hart.
4. Jezus en de sabbat: herstelde bedoeling.
Een vaak misbegrepen thema is Jezus’ omgang met de sabbat. Hij werd beschuldigd van overtreding, maar Jezus wijst op de oorspronkelijke bedoeling:
‘De sabbat is er voor de mens, niet de mens voor de sabbat.’ Marcus 2:27
Jezus verwerpt niet de sabbat zelf, maar het wettische misbruik ervan. Hij herstelt de sabbat als:
-gave van rust
-teken van vertrouwen
-ruimte voor genezing en leven
Hier zien we opnieuw: Jezus breekt niet af, Hij herstelt.
5. Wet en genade: geen tegenstelling
Een veelgehoorde tegenstelling “wet of genade” is bijbels gezien vals. Johannes schrijft:
‘De wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid zijn door Jezus Christus gekomen.’ Johannes 1:17
Genade heft de wet niet op, maar maakt echte gehoorzaamheid mogelijk. Niet om gered te worden, maar omdat we gered zijn. Jezus bevrijdt niet van gehoorzaamheid, maar van zelfrechtvaardiging.
6. Confrontatie met vandaag
In onze tijd:
-wordt gehoorzaamheid snel als wettisch bestempeld.
-wordt genade soms losgemaakt van verandering.
-is persoonlijke beleving belangrijker geworden dan waarheid.
Maar Jezus nodigt ons uit tot een geloof dat:
-gehoorzaam is uit liefde
-gevormd wordt door Gods wil
-vertrouwen stelt in Zijn wijsheid, ook als die schuurt.
‘Als u Mij liefhebt, houdt u zich aan Mijn geboden.’
Johannes 14:15
Slot: Liefde die richting geeft.
De wet van God is geen koude wetstekst, maar een liefdeswegwijzer. In Jezus zien we hoe die weg eruitziet wanneer zij wordt bewandeld in afhankelijkheid van God.
Wie Jezus volgt, wordt niet wettisch, maar ook niet stuurloos.
Hij leert leven in vrijheid met richting,
in genade met waarheid,
in liefde met heiligheid.
Ter overdenking
Waar heb jij wet en genade misschien tegenover elkaar gezet?
Hoe verandert Jezus’ uitleg jouw kijk op gehoorzaamheid?
Wat betekent het om Gods wil te zien als uitdrukking van Zijn liefde?
In deel 4 richten we ons op een ander spannend en vaak verzwegen aspect:
Jezus en zonde: liefdevol, maar nooit toegeeflijk.