De vijgenboom en de olijfboom: wie is Gods volk?

Inleiding

Er zijn onderwerpen in de Bijbel die, zodra je ze echt begrijpt, je ogen openen voor de diepte van Gods plan en een bijzondere rust geven in je hart. Eén van die onderwerpen is het verschil tussen de vijgenboom en de olijfboom. Welke rol spelen de takken, de wortels en de bladeren, en hoe past dit alles in Gods grote verlossingsplan dat al eeuwenlang loopt, van de profetieën van Daniël tot de eindtijdbeelden in Openbaring? In deze studie gaan we ontdekken wat de Bijbel hierover zegt, hoe Gods oordeel en genade samenkomen, en wat dit betekent voor iedereen die zoekt naar de waarheid over Zijn volk en Zijn plan.

De vijgenboom, Israël als zichtbaar volk.

De vijgenboom wordt in het Oude Testament duidelijk gebruikt als beeld van Israël als natie. In Hosea 9:10 staat dat God Zijn volk vergelijkt met de eerste vijgen in de tijd van de oogst, Jeremia 24 spreekt van goed en slecht fruit in vaten, en Micha 7:1 beschrijft dat de goede mensen uit Israël schaarser zijn geworden dan de vrucht van een vijgenboom.

Bladeren en vrucht

In het Nieuwe Testament wordt dit beeld heel concreet toegepast in het leven van Jezus. In Mattheüs 21:19 lezen we: “Jezus zag een vijgenboom langs de weg. Hij ging erheen, maar vond er niets aan dan alleen bladeren. Toen zei Hij: ‘Nooit meer zal er vrucht aan jou groeien.’ En meteen verdorde de vijgenboom.”

Het beeld is duidelijk: de bladeren symboliseren uiterlijke godsdienst, maar het ontbreken van vrucht toont het falen van Israël om echte bekering te tonen. In Marcus 11:20 staat dat de vijgenboom verdord was “helemaal tot in de wortels”, wat het radicaal oordeel benadrukt dat het oude systeem van Israël als verbondsnatie volledig treft.

De vijgenboom en de 70 weken profetie

De profetie van de 70 weken uit Daniël 9 geeft een tijdschema voor Israël als natie. De laatste week, waarin de Messias verworpen wordt, wordt gevolgd door oordeel. Dit zien we historisch in de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70, de vernietiging van de tempel en het beëindigen van het oude offersysteem. Zo vervult de verdorde vijgenboom de profetieën, en toont het dat het oude verbond zonder vrucht en geloof zijn oordeel ontvangt.

Conclusie over de vijgenboom:

De vijgenboom laat zien:

Israël als natie faalde in haar roeping en werd geoordeeld.

Maar let op, dit betekent niet dat God klaar is met mensen van Israël.

De olijfboom, Gods geestelijk volk.

In Romeinen 11 legt Paulus uit dat de olijfboom een totaal ander beeld is dan de vijgenboom.

De wortel van de olijfboom is niet Israël zelf, maar de beloften van God aan Abraham, het verbond en Zijn genade.

Romeinen 11:18 zegt: “Niet jij draagt de wortel, maar de wortel draagt jou.”

De wortel is de bron van leven en zegen, namelijk Gods beloften aan Abraham en Zijn verbond.

De takken zijn verdeeld in natuurlijke takken, dat zijn de Joden, en wilde takken, dat zijn de heidenen die door geloof worden ingeënt. Afkomst redt niet, geloof redt. Als natuurlijke takken afgebroken worden door ongeloof, kunnen zij door geloof weer opnieuw geënt worden (Romeinen 11:23).

Zo ontstaat één boom, één volk van God, niet gebaseerd op afkomst, maar op geloof en verbondenheid met Christus.

Vijgenboom versus olijfboom

Het verschil:

De vijgenboom toont Israël als natie, geroepen tot vrucht, maar geoordeeld bij falen.

De olijfboom toont het geestelijk volk van God, waarin zowel Joden als heidenen door geloof ingeënt zijn.

De bladeren van de vijgenboom zonder vrucht zijn uiterlijke religie, terwijl de olijfboom leven ontvangt uit de wortel, die de beloften van God en Zijn genade zijn.

Het verschil:

De vijgenboom is verdwenen, de olijfboom blijft.

Romeinen 11:26 en heel Israël

Romeinen 11:26 zegt: “En zo zal heel Israël worden gered.”

Contextueel betekent dit:

Niet dat alle etnische Joden automatisch gered worden, en niet dat alleen de kerk bedoeld wordt. Het verwijst naar het volledige volk van God, Jood en heiden, verenigd door geloof in Christus.

Dit sluit aan bij de olijfboom, waarin het geloof bepaalt wie deelneemt aan de wortel en wie vrucht draagt.

Openbaring: de voltooiing

Openbaring 12:17 en 14:12 benadrukken de kenmerken van Gods volk: gehoorzaamheid en geloof in Jezus.

Het oordeel van de vijgenboom is voorbij, maar de olijfboom blijft.

Openbaring laat één volk zien, niet twee: het verzegelde volk.

De kenmerken van Gods eindtijd volk zijn:

“Zij die Gods geboden houden en het getuigenis van Jezus hebben.”  Openbaring 12:17

Hoewel de Tien Geboden oorspronkelijk aan Israël werden gegeven op de berg Sinaï, zijn ze geen tijdelijke regels voor één volk. Ze zijn een weerspiegeling van Gods karakter, tijdloos en universeel. Jezus bevestigde dit door te zeggen dat heel de wet en de profeten hangen aan het liefhebben van God en de naaste. Paulus en Johannes leggen uit dat deze geboden voor alle gelovigen gelden, ongeacht afkomst, en dat zij vervuld worden door leven vanuit liefde en trouw aan God. Zo zijn de geboden vandaag nog net zo relevant voor iedereen die Gods volk wil zijn, als een uitdrukking van gehoorzaamheid, liefde en geloof.

De betekenis van het getuigenis lezen we in Openbaring 19:10  “Want het getuigenis van Jezus is de geest van de profetie.”

Alles wat profeten hebben gezegd, wijst op Jezus, Zijn verlossingswerk en Zijn uiteindelijke overwinning.

In Openbaring 22:2 zien we nog een boom: de boom des levens, die voortdurend vrucht draagt, als eindbeeld van Gods volmaakte volk.

Slotwoord

Het gaat niet om afkomst of religie, maar om verbinding met Christus. Draag je vrucht door geloof en gehoorzaamheid, wees ingeënt in de wortel van Gods belofte, en wees verzekerd dat Gods plan volledig en trouw is.

God heeft nooit twee plannen gehad.

Hij bouwt één volk, één lichaam, één boom.

De vijgenboom toont oordeel, de olijfboom toont genade, en Openbaring laat de voltooide boom zien, vol vrucht, licht en leven.

Blijf dicht bij de wortel, daar stroomt het leven, daar ontvang je kracht, daar mag jij deel van zijn. Gods plan is volledig, Zijn volk één, en Zijn trouw houdt voor eeuwig.

Gerda Huizinga