Inleiding
In het eerste deel van deze studie zagen we wat zonde werkelijk is. Zonde is niet alleen iets wat mensen soms verkeerd doen. De Bijbel zegt heel duidelijk:
“Iedereen die zondigt, overtreedt Gods wet. Want zonde is het overtreden van Gods wet.” 1 Johannes 3:4
God gaf Zijn wet niet om het leven zwaar te maken, maar om te laten zien hoe een leven eruitziet waarin liefde, respect en trouw centraal staan. De tien geboden beschermen onze relatie met God én onze relatie met andere mensen.
Toch zien we vandaag dat deze geboden steeds minder serieus worden genomen. Veel dingen die God zonde noemt, worden in de wereld normaal gevonden. Daarom is het belangrijk om eerlijk te kijken naar Gods wet en te ontdekken wat die betekent voor ons leven vandaag.
- Geen andere goden
Het eerste deel van Gods wet gaat over onze relatie met God.
De eerste vier geboden laten zien dat God de eerste plaats in ons leven wil hebben!
“Je mag geen andere goden hebben dan Mij.” Exodus 20:3
Dit gebod gaat over wie je aanbidt.
God zegt hier dat Hij de enige ware God is. De mens mag geen andere goden dienen of vertrouwen.
In de tijd van de Bijbel waren dat bijvoorbeeld goden zoals Baäl of Astarte. Mensen geloofden dat deze goden regen, vruchtbaarheid of bescherming konden geven.
Maar ook vandaag kunnen mensen andere “goden” hebben.
Een afgod is niet alleen een beeld van hout of steen.
Veel mensen zeggen dat ze nergens in geloven. Anderen geloven in “iets”, maar God heeft geen echte plaats meer in hun leven.
Alles wat de eerste plaats in het leven inneemt, kan een afgod worden. Denk aan:
- geld
- macht
- carrière
- sport
- uiterlijk
- status
- social media
- succes
- beroemdheid
- of zelfs jezelf
Het eerste gebod vraagt dus: Wie staat op de eerste plaats in je leven?
Denk eens eerlijk na, hoeveel tijd gaat er naar God, en hoeveel tijd naar alles eromheen?
- Geen beelden maken of vereren.
God wil niet dat mensen Hem vervangen door beelden, symbolen of andere dingen die de plaats van God innemen.
“Maak geen godenbeelden en buig niet voor ze.”
Exodus 20:4-5
Dit gebod gaat niet over wie je aanbidt, maar over hoe je God aanbidt.
Zelfs als iemand zegt dat hij de ware God dient, mag hij geen beeld maken om God voor te stellen of te vereren.
Waarom niet? Omdat God niet in een beeld gevangen kan worden. Hij is oneindig, heilig en geestelijk.
De Bijbel zegt: “God is Geest, en wie Hem aanbidden moeten Hem aanbidden in geest en waarheid.” Johannes 4:24
In de geschiedenis gebeurde het vaak dat mensen toch beelden maakten. Zelfs het volk Israël deed dat toen zij het gouden kalf maakten. Ze zeiden toen niet dat ze een andere god wilden dienen. Ze dachten dat het beeld hen kon helpen om God te vereren.
Maar God keurde dat sterk af.
God wil niet dat mensen Hem benaderen via beelden, symbolen of voorwerpen, maar via een levende relatie.
“Je moet van de Heer je God houden met je hele hart, met je hele ziel en met je hele verstand.” Mattheüs 22:37
- Gods naam niet misbruiken.
Gods naam hoort met eerbied en respect gebruikt te worden.
“Gebruik de naam van de Heer, je God, niet op een verkeerde manier.” Exodus 20:7
Veel mensen denken dat dit gebod alleen gaat over vloeken. Natuurlijk hoort het gebruiken van Gods naam als scheldwoord daar ook bij. Wie om zich heen luistert op straat, op televisie of op internet, merkt hoe vaak Gods naam zomaar wordt uitgesproken in boosheid of frustratie.
Maar dit gebod gaat nog dieper.
De naam van God staat in de Bijbel namelijk voor Zijn karakter, voor wie Hij is. God is heilig, rechtvaardig, liefdevol en betrouwbaar. Wanneer mensen Zijn naam gebruiken op een manier die daar niet bij past, wordt Zijn naam onteerd.
Het derde gebod wordt ook overtreden wanneer mensen zeggen dat ze bij God horen, maar ondertussen leven op een manier die Zijn karakter tegenspreekt. De Bijbel waarschuwt hiervoor: “Waarom noemen jullie Mij ‘Heer, Heer’, maar doen jullie niet wat Ik zeg?” Lukas 6:46
- De sabbat heilig houden.
De zevende dag is door God gegeven als rustdag en als tijd voor gemeenschap met Hem.
“Denk aan de sabbatdag, dat je die heilig houdt.” Exodus 20:8
God gaf de sabbat als een dag van rust, aanbidding en ontmoeting met Hem. Toch is deze dag in de wereld grotendeels verdwenen. Voor veel mensen is het gewoon een dag voor werk, winkelen of entertainment geworden.
Maar God wist dat de mens rust nodig heeft, tijd met Hem, tijd om stil te staan bij het leven.
“God zegende de zevende dag en maakte die heilig. Want op die dag rustte Hij van al het werk dat Hij gedaan had.”
Genesis 2:3
Dat gebeurde bij de schepping van de wereld, voor alle mensen. De sabbat begon niet bij het Joodse volk zoals veel mensen denken. Hij werd ingesteld lang voordat er een Jood bestond!
Tijdens Zijn leven op aarde hield Jezus de sabbat.
Jezus veranderde de sabbat niet naar een andere dag. Hij liet juist zien wat de echte bedoeling was, een dag van rust, goed doen en gemeenschap met God.
“Zoals Hij gewend was, ging Hij op sabbat naar de synagoge.”
Lukas 4:16
In de eerste eeuwen na Christus begonnen christenen steeds vaker de opstandingsdag van Jezus te herdenken. Uiteindelijk werd zondag in de kerkelijke traditie de belangrijkste rustdag.
Maar Gods gebod zelf werd nooit veranderd. “Het is gemakkelijker dat hemel en aarde verdwijnen dan dat er één puntje van de wet verdwijnt.” Lukas 16:17
Een vraag om over na te denken!
Als God zelf de zevende dag heeft geheiligd, en als Jezus die dag hield, dan is het eerlijk om jezelf de vraag te stellen:
Volg ik de traditie van mensen, of het Woord van God?
“De sabbat zal een teken zijn tussen Mij en jullie, zodat jullie weten dat Ik de Heer jullie God ben.” Ezechiël 20:20
5. Respect voor ouders en gezag.
“Eer je vader en je moeder.” Exodus 20:12
God gaf dit gebod omdat het gezin de basis van de samenleving is. Wanneer respect voor ouders verdwijnt, raakt de samenleving uit balans.
Kijk eens naar onze tijd. Veel kinderen groeien op zonder respect voor gezag. Ouders worden uitgelachen, genegeerd of zelfs uitgescholden. In films, op internet en op sociale media wordt gehoorzaamheid vaak voorgesteld als ouderwets of zwak.
Maar God ziet het anders. Respect voor ouders leert een mens ook respect voor God en voor andere mensen.
Paulus schreef zelfs dat dit één van de kenmerken van de laatste tijd zou zijn:
“De mensen zullen ongehoorzaam zijn aan hun ouders.”
2 Timotheüs 3:2
6. God beschermt het leven.
“Dood niet.” Exodus 20:13
De meeste mensen denken dat dit alleen over moord gaat. Maar Jezus laat zien dat het dieper gaat. “Iedereen die boos blijft op zijn broeder, zal geoordeeld worden.” Mattheüs 5:22
Haat, wraak, geweld en agressie horen allemaal bij dezelfde wortel.
In onze wereld zien we oorlog, terrorisme, geweld op straat, maar ook pesten op school en online haat.
Het begint vaak klein, in het hart.
7. God beschermt het huwelijk en de zuiverheid van relaties.
“Pleeg geen overspel.” Exodus 20:14
Vandaag zien we hoe relaties vaak oppervlakkig worden. Ontrouw, pornografie, seksuele losbandigheid en gebroken huwelijken komen steeds vaker voor. Wat God bedoeld heeft als iets heiligs, wordt in de wereld vaak gereduceerd tot entertainment of lust.
Jezus gaat zelfs nog dieper. “Iedereen die met verkeerde verlangens naar een vrouw kijkt, heeft in zijn hart al overspel gepleegd.” Mattheüs 5:28
Zonde begint dus vaak niet met een daad, maar met een gedachte.
8. Respect voor het bezit van anderen.
Een ander gebod zegt: “Steel niet.” Exodus 20:15
Veel mensen denken dat ze niet zondigen omdat ze geen bank beroven. Maar stelen kan op veel manieren gebeuren.
Fraude, misbruik van macht, oneerlijke handel, het zijn allemaal vormen van stelen.
Ook jaloezie en hebzucht horen daarbij. “Verlang niet naar wat van een ander is.” Exodus 20:17
Onze samenleving draait vaak om meer, groter en rijker. Reclame zegt voortdurend dat je niet gelukkig bent tenzij je iets nieuws koopt.
Maar die drang naar meer kan het hart leeg maken.
9. Waarheid en eerlijkheid.
“Leg geen valse verklaring af tegen een ander.” Exodus 20:16
De Bijbel leert dat woorden belangrijk zijn.
God is een God van waarheid. Maar in onze wereld zien we hoe gemakkelijk mensen de waarheid verdraaien.
Ook roddel, leugens en kwetsende woorden vallen onder zonde.
Leugens in relaties, misleiding in reclame, nepnieuws op internet, roddels die iemands naam kapotmaken. Op sociale media zien we hoe snel mensen elkaar afbreken, bespotten of veroordelen. Woorden kunnen diepe wonden veroorzaken.
De Bijbel zegt daarom: “Leg daarom de leugen af en spreek de waarheid tegen elkaar.”
Efeze 4:25
Waarheid is de basis van vertrouwen. Wanneer waarheid verdwijnt, stort vertrouwen in elkaar.
10. Verlangen van het hart.
“Verlang niet naar wat van een ander is.” Exodus 20:17
Dit gebod gaat over begeren, het verlangen naar wat van iemand anders is. Het kan gaan om bezit, geld, relaties, succes of status.
In onze tijd wordt verlangen naar meer vaak aangemoedigd. Reclames, sociale media en televisie laten voortdurend zien wat anderen hebben. Mooie huizen, luxe vakanties, dure auto’s, perfecte levens.
Daardoor kan gemakkelijk de gedachte ontstaan:
“Waarom heb ik dat niet?”
“Ik wil dat ook.”
Maar zo kan jaloezie langzaam het hart binnensluipen. Iemand kan ontevreden worden met wat hij zelf heeft en steeds meer verlangen naar wat een ander bezit. In plaats van blij te zijn voor die ander, groeit er een gevoel van ontevredenheid of jaloezie.
Dit gebod laat zien dat God niet alleen naar onze daden kijkt, maar ook naar onze gedachten en verlangens.
“De mens kijkt naar het uiterlijk, maar de Heer kijkt naar het hart.” 1 Samuël 16:7
Begeren lijkt misschien een kleine zonde, maar vaak is het juist de wortel van andere zonden. Jaloezie kan leiden tot leugens, bedrog, ruzie of zelfs haat.
De Bijbel leert dat tevredenheid een grote zegen is.
“Wees tevreden met wat je hebt.” Hebreeën 13:5
Wanneer een mens leert dankbaar te zijn voor wat God geeft, ontstaat er rust in het hart. Dan hoeft hij niet voortdurend te vergelijken met anderen.
Wanneer Gods liefde het hart vult, wordt jaloezie vervangen door dankbaarheid en vrede. Dat is de vrijheid die God mensen wil geven.
Uitnodiging: geen last.
Veel mensen zien Gods geboden als beperkingen, maar het is juist een geschenk.
Wanneer een mens God serieus neemt in Zijn Woord, ontdekt hij vaak dat Gods wegen niet zwaar zijn, maar juist bevrijdend.
Zonde heeft de mens het spoor laten verliezen. Het verstand is verduisterd, het hart is verzwakt en de wereld raakt steeds verder van God verwijderd.
Maar Gods liefde is groter dan de zonde.
Door Jezus kan een mens vergeving ontvangen. Door Gods Geest kan een nieuw leven beginnen. Een veranderd karakter laat zien dat Christus werkelijk in het hart woont.
Misschien is dit het moment om stil te worden en God te zoeken.
Want wie Jezus vindt, vindt het leven.
En dat leven kan vandaag beginnen.
“De Mensenzoon is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was.” Lukas 19:10