08. Israël - Een zware steen voor de volken
Er is veel verwarring in onze tijd over de plaats van Israël in Gods heilsplan. Sommigen verbinden elke beweging in het Midden-Oosten direct aan profetie; anderen maken de profeten zo geestelijk dat Israël vrijwel verdwijnt. Maar wanneer we Schrift met Schrift vergelijken, zien we één lijn van trouw, die zowel geestelijk als concreet is.
De God van Abraham, Isaak en Jakob laat niet los wat Zijn hand begon. Hij werkt door Zijn Messias een verlossing uit die de volken omvat, maar die Zijn volk Israël nooit opzijschuift.
Het geheimenis van Paulus, geestelijke vernieuwing en blijvende trouw
In Romeinen 11 opent Paulus een venster naar Gods hart. Hij spreekt over een mysterion: een geheimenis dat je niet moet vereenvoudigen of vergeestelijken, maar eerbiedig laten staan.
- Israël is gestruikeld, maar niet gevallen.
- De verharding is ten dele, en tijdelijk.
- De volken worden ingeleid in Gods genade.
- Israël blijft de natuurlijke tak van de olijfboom.
Paulus houdt zo beide lijnen vast:
(1) Het geestelijke werk van geloof in de Messias.
(2) De blijvende verkiezing van het volk Israël naar het vlees.
Het ene vervangt het andere niet; het één maakt het andere juist dieper zichtbaar.
De profetieën blijven concreet
Wanneer de profeten spreken over Israël, Juda, Sion en Jeruzalem, dan doen ze dat met namen, plaatsen en beloften.
Zacharia spreekt over een volk dat terugkeert uit Babel, met stenen muren, pleinen vol spelende kinderen, en een stad die weer bewoond zal worden (Zach. 8).
Ezechiël spreekt over een innemen van het land, over reiniging, een nieuw hart, en over de Geest die in hen zal wonen (Ez. 36–37).
Jesaja noemt een tweede inzameling van het volk “uit de vier hoeken der aarde” (Jes. 11:12).
Al deze woorden zijn geworteld in Gods verbondstrouw en vervulling gebeurt niet los van het volk waarvoor deze woorden oorspronkelijk zijn uitgesproken.
Jezus zuivert, maar Hij schaft niet af
Ook Jezus’ woorden gaan in deze lijn verder. Zijn oordeel over de leiding van het volk is scherp:
“Uw huis wordt aan u overgelaten.” (Mat. 23:38)
Maar Zijn volgende woorden openen direct een toekomst:
“U zult Mij niet zien totdat u zegt: Gezegend Hij die komt in de Naam van de HEERE.” (Mat. 23:39)
Niet een afwijzing voor altijd, maar een roep tot bekering en een belofte van herstel.
Wanneer Jezus spreekt over “andere schapen” (Joh. 10:16), dan wijst Hij op de volken die tot de Messias zullen komen. Zij worden toegevoegd, maar nemen niet de plaats in van het bestaande volk.
En wanneer Hij zegt dat velen uit oost en west zullen aanzitten met Abraham (Mat. 8:11–12), is dat geen afschaffing van Israël, maar een waarschuwing dat afkomst zonder geloof geen redding is.
De kern blijft: Hij reinigt Zijn volk, maar Hij vervangt het niet.
Eén olijfboom, twee inbrengende lijnen
De olijfboom van Romeinen 11 helpt om het geheel te begrijpen.
- Israël is de boom die God geplant heeft.
- De gelovigen uit de volken worden ingeënt.
- De natuurlijke takken die zijn afgebroken, kan God opnieuw inenten.
De gemeente is geen tweede boom, maar een toevoeging aan dezelfde boom.
Zo vormt God één volk, maar met onderscheiden roepingen en een gedeeld fundament in de Messias.
Niet elke politieke gebeurtenis is profetie, maar Gods trouw blijft zichtbaar
De Schrift roept ons op tot nuchterheid. Een moderne staat is niet automatisch een vervulling van profetie. Politiek is geen heilsweg en geen land leeft naar de volheid van de wet van God.
Maar tegelijk:
- Het bestaan van het Joodse volk door de eeuwen heen is een teken van trouw.
- De terugkeer van Joden naar het land is opvallend in het licht van de profeten.
- De naam Israël is niet uit Gods Woord verdwenen, en daarom ook niet uit Zijn handelen.
Wij hoeven gebeurtenissen niet te forceren in een schema.
Maar we hoeven ook niet te doen alsof de Bijbel uitsluitend symbolisch spreekt.
Het overblijfsel, de Messias verzamelt Zijn volk
De profeten spreken over een overblijfsel dat God Zelf zal vormen:
- een volk dat Zijn geboden bewaart,
- dat in Zijn wegen wandelt,
- dat het geloof van Jezus heeft,
- dat uit alle volken komt,
- en waarin ook Israël opnieuw zijn plaats vindt.
God schrijft geen enkele bladzijde van Zijn verhaal over.
Hij voltooit wat Hij begon, in Israël én in de volken.
Samengevat, trouw die niet breekt
Het hart van de boodschap is eenvoudig en diep:
- God heeft een volk naar het vlees, dat Hij liefheeft met een eeuwige liefde.
- God vormt een volk naar de Geest, rondom de Messias.
- Deze twee lijnen lopen niet uiteen, maar groeien toe naar één doel:
dat Zijn naam verheerlijkt wordt in Sion en onder de volken.
Zo blijft Gods trouw zichtbaar, in de geschiedenis, in het land, in Zijn volk en in allen die hun vertrouwen stellen op Zijn Messias.
“De HEERE is trouw; Hij doet wat Hij belooft.”
Greetje Jansen